Ekstremalne temperatury w północnej Skandynawii

Ekstremalne temperatury w północnej Skandynawii

W północnej części Skandynawii temperatury ustanawiają kolejne rekordy. Już wczoraj temperatury maksymalne przekroczyły tu 30°C, a dziś mogą osiągnąć nawet 33°C. Zaskakująca i niezwykła rzecz miała miejsce tej nocy nad samym Morzem Barentsa. W miejscowości Makkaur Fyr wczorajszego wieczora wiatr zmienił kierunek na południowy i odnotowano gwałtowny wzrost temperatury z 18 na 28°C. Sytuacja ta utrzymała się całą noc, tak że temperatura minimalna nad ranem wyniosła tu… 25.2°C (!). Obecnie temperatura wzrosła do 30.9°C. Przypominamy, że mówimy tu o stacji położonej na 70° 42’N, czyli już daleko za kołem polarnym. Jeśli do dziś, 18UTC temperatura nie spadnie tu poniżej 25°C, będzie można mówić o prawdziwym ewenemencie.

Położenie Makkaur Fyr.

Poniżej: przebieg temperatur w Makkaur Fyr (źródło: Ogimet). Gwałtowne ocieplenie wieczorem pojawiło się również na innych stacjach w tej okolicy.

Poniżej: maksymalne temperatury w dniu wczorajszym. Źródło: meteociel.fr.

Żeby jeszcze bardziej uświadomić wam, jak bardzo niezwykła byłaby to temperatura minimalna dobowa, wystarczy że powiemy iż w roku 1998 najwyższą temperaturą maksymalną było w Makkaur Fyr  +19.4°C, a w wielu latach nie notowano 25°C ani razu (nie mówiąc już o minimalnej temperaturze dobowej). najwyższą temperaturę maksymalną (seria od 1998) notowano tu w lipcu 2011 (+29.8°C). Rekord ten został oczywiście dziś pobity z dużym zapasem (11UTC: +30.9°C).

Rekordowe lato w Skandynawii

Rekordowe lato w Skandynawii

Po ekstremalnie ciepłym maju, czerwiec w Skandynawii zapisał się łagodniejszymi temperaturami, które i tak miejscami niemal o 3°C przekraczały normę z lat 1961-1990. Jednak od końca czerwca do chwili obecnej notujemy tu kolejną falę gorąca. Miejscami padł rekord liczby dni z temperaturą wyższą od 30°C. Na przykład na stacji Gulsvik wczoraj odnotowano 20. taki dzień. Po 1951 roku najwięcej tzw. “tropedager” (“dni tropikalne”) w Norwegii wystąpiło w 1955, kiedy w miejscowości Kongsberg było ich 18. Sięgając do starszych zapisów można znaleźć rekord absolutny – w 1901 w Oslo było takich dni 20. Ten rekord najprawdopodobniej pobity zostanie już dziś.

Prognozowana anomalia temperatury w ciągu najbliższych 10 dni. Najwyższe odchylenia od normy prognozowane są w Szwecji i Finlandii.

Z wysokimi temperaturami idzie w parze susza. Miejscami do połowy czerwca spadło ok. 10 mm opadu, co w połączeniu z wysokimi temperaturami doprowadziło do bardzo trudnej sytuacji hydrologicznej. Od 29 czerwca w Oslo panuje zakaz grilowania i rozpalania ognisk, nawet w miejscach do tego przeznaczonych. Szacuje się, że plony będą aż o 60% niższe niż zazwyczaj, a to doprowadziło do m.in. sytuacji w której rolnicy nie mają czym wykarmić zwierząt. Część z tych zwierząt zostanie najprawdopodobniej przeznaczona na rzeź. Do tej pory strażacy byli wzywani do blisko 300 pożarów lasów – tylu, co w całym roku ubiegłym.

Norwedzy z niepokojem obserwują również poziom wód gruntowych, który nieustannie się obniża. Może dojść do sytuacji, w której część gospodarstw domowych zostanie pozbawiona dostępu do bieżącej wody. Szacuje się, że jeśli w ciągu najbliższych miesięcy sytuacja nie ulegnie zmianie, wody może zabraknąć nawet na głównym lotnisku stolicy – Oslo Gardermoen.

Absurdalnie ciepły czerwiec w północnej Rosji

Absurdalnie ciepły czerwiec w północnej Rosji

W Polsce anomalia temperatury czerwca nie należała do rekordowo wysokich, tymczasem są miejsca w Rosji, gdzie odchylenie temperatury od normy z lat 1961-1990 przekroczyło… 8°C! Tak było m.in. w Olenioku (Jakucja), gdzie średnia temperatura czerwca wyniosła 18.2°C, podczas gdy przeciętna średnia temperatura czerwca wynosi tu zaledwie 10.1°C. Miesięczny rekord ciepła został tu pobity aż o 3.3°C (14.9°C, 1941). Warto zwrócić uwagę, że był to czerwiec ciepły nawet jak na polskie standardy.

Rekordowo ciepło było na znacznym obszarze Jakucji i Kraju Krasnojarskiego. W Chatandze czerwiec był aż o 8.3°C cieplejszy od średniej z lat 1981-2010. Średnia temperatura miesięczna wyniosła tu 14.0°C, rekord z roku 1908 został pobity aż o 2.6°C. W tym wypadku wystarczy wspomnieć, że w ostatnich 70 latach tylko czterokrotnie zdarzyła się tu średnia temperatura czerwca > 10.0°C, przy czym najcieplej było w 1908 (11.4°C), 1959 (10.4°C), 1990 (10.2°C), 2001 (10.2°C) i 2002 (10.3°C). Rekordowo ciepło było również na wyspach Morza Łaptiewów, tutaj jednak rekord został pobity dość nieznacznie (Kotielnyj 2.1°C, poprzedni rekord to 1.7°C z 1969).

Rekordowa temperatura minimalna

Rekordowa temperatura minimalna

Jak donosi Washington Post (za Jeffem Mastersem z Weather Underground), w ostatnich dniach (a dokładniej 26 czerwca) w Kurajjacie (Oman) odnotowano rekordowo wysoką temperaturę minimalną – w ciągu całej doby nie spadła ona poniżej 42.6°C, co stanowi nowy światowy rekord najwyższej odnotowanej temperatury minimalnej. Poprzedni rekord wynosił 41.9°C, a temperaturę taką zmierzono 27 czerwca 2011, również w Omanie, w pobliżu lotniska Chasab.

Poniżej: zdjęcie satelitarne z satelity MODIS wykonane 26 czerwca 2018 (Źródło: MODIS/Weather Underground).

Liczba dni z temperaturą maksymalną wyższą od 95 percentyla

Liczba dni z temperaturą maksymalną wyższą od 95 percentyla

Poniżej przedstawiamy dotychczasową liczbę dni na wybranych stacjach, w których temperatura maksymalna przekroczyła 95 percentyl. Mała uwaga: 95 percentyl dla danego dnia wyliczono w oparciu o dane z lat 1981-2017 dla tegoż dnia ± 3 dni.

Na wszystkich stacjach liczba takich dni znacznie przekracza normę, na niektórych jest rekordowa (do ostatniego dnia z którego posiadamy dane).

Rekord ciepła w Chatandze

Rekord ciepła w Chatandze

Nadal bardzo wysokie temperatury panują w północnej części Rosji, w ostatnich dniach szczególnie nimi dotknięty okazuje się półwysep Tajmyr. Dziś w Chatandze odnotowano 31.7°C, co jest najwyższą temperaturą notowaną w czerwcu w historii pomiarów meteorologicznych. Poprzednia rekordowo wysoka temperatura padła 22 czerwca 2002 r. i wynosiła 31.5°C. Średnie odchylenie temperatury pierwszych 14 dni czerwca od normy z lat 1981-2010 wyniosło aż +9.6°C. W chwili obecnej średnia temperatura czerwca (do 14. włącznie) wynosi +12.5°C i jest o 1.1°C wyższa od dotychczasowego rekordu z 1908 r. Najzimniejszy czerwiec w Chatandze wystąpił w 1987 r. (+0.9°C).

Poniżej: czerwiec 1987 w Chatandze (źródło ogimet).

Coraz wyższe temperatury…

Coraz wyższe temperatury…

…prognozowane są przy Morzu Łaptiewów. Wg ostatnich odsłon modelu GFS anomalia temperatury w ciągu kolejnych 10 dni może tam sięgnąć… 20°C. Latem nie jest to raczej częste. Sytuacja robi się nie tylko interesująca, ale i dosyć niepokojąca. Poniżej od lewej: prognozowana anomalia temperatury, norma temperatur dla tego okresu i prognozowana temperatura średnia.

Źródło: http://www.karstenhaustein.com

Wyjątkowo wysokie temperatury w Arktyce

Wyjątkowo wysokie temperatury w Arktyce

Wyjątkowo wysokie temperatury panują (i będą panować) a Arktyce. Chodzi głównie o wybrzeża Morza Łaptiewów i obszar bezpośrednio na południe od nich. Prognozuje się, że anomalia temperatury powietrza w ciągu najbliższych 10 dni sięgnie tam 16°C, co w okresie letnim nie zdarza się często.

Taka sytuacja, a w szczególności wysokie anomalie nad samym Morzem Łaptiewów, z pewnością wpłyną na stan lodu dryfującego w tym regionie. Średnia temperatura powietrza nad samym morzem przekroczy 2°C, a bliżej brzegu nawet 4°C. Dodatkowo już w chwili obecnej stan lodu na Morzu Łaptiewów jest daleki od idealnego, co doskonale widać na poniższej mapie.

Źródło: https://seaice.uni-bremen.de

Wczoraj w omawianym regionie temperatury przekroczyły znacznie 30°C. 31.0°C było w miejscowości Suhana, dziś należy się spodziewać nawet wyższych temperatur:

Źródło: Ogimet.

Należy mieć na uwadze, że średnia temperatura czerwca w latach 1961-1990 wynosiła w tej miejscowości 10.7°C, a najcieplejszy czerwiec wystąpił w 1945 (15.3°C). Jeśli prognozy nie ulegną zmianie, istnieje wysoka szansa, że rekord ten zostanie pobity. Nawet na samym wybrzeżu temperatury wzrosły wczoraj do 7°C, a lokalnie przy południowym wietrze do 17°C. Po początkowym szybkim topnieniu, zasięg pokrywy lodowej na Morzu Łaptiewów nie ulegał w ostatnich dniach większym zmianom. Należy się jednak liczyć z tym, że w tej sytuacji ulegnie to zmianie.

Regionalne zmiany zasięgu pokrywy lodowej w Arktyce.

Interesujący wydaje się wysoki zasięg pokrywy lodowej na Morzu Karskim. Wydaje się jednak, że i tu nadchodzący tydzień przyniesie duże zmiany.

Absurdalnie ciepła zima w Barrow (Alaska)

Absurdalnie ciepła zima w Barrow (Alaska)

Na początku minionej zimy świat obiegła informacja o tym, że dane meteorologiczne ze stacji Barrow na Alasce zostały automatycznie odrzucone jako błędne. Okazuje się, że niezwykła sytuacja na Alasce panowała nie tylko na początku zimy, ale przez cały okres od listopada do marca.
Żeby poznać kontekst, należy sobie uświadomić, że w latach 1923-2010 najwyższą średnią temperaturę okresu listopad-marzec notowano w 1935 r. i wynosiła ona -21.2°C. W kolejnych 30. leciach wynosiła ona przeciętnie:

  • -24.2°C (ciepły okres w Arktyce 1923-1952)
  • -24.3°C w okresie 1931-1960
  • -24.4°C w okresie 1941-1970
  • -24.7°C w okresie 1951-1980
  • -24.3°C w okresie 1961-1990
  • -23.9°C w okresie 1971-2000
  • -23.1°C w okresie 1981-2010

Ostatnie lata charakteryzują się gwałtownym wzrostem temperatury miesięcy listopad-marzec w Barrow, co związane jest z coraz późniejszym zamarzaniem mórz Beauforta i Czukockiego. Średnia temperatura tych miesięcy w okresie 1991-2017 wzrosła  do -22.1°C, a  w latach 1991-2018 do -21.9°C. Właśnie szczególnie ostatnia zima jest pod tym względem niezwykła, ponieważ średnia temperatura w/w miesięcy wyniosła w Barrow -15.5°C, czyli aż o 5.7°C więcej, niż najwyższa zanotowana wartość w latach 1923-2010. Gwałtowny wzrost temperatury w miesiącach listopad-marzec obserwujemy w Barrow przede wszystkim od roku 2014. Niezwykłość owej sytuacji najlepiej pokazuje poniższy wykres.

Bazując na danych 1923-2017 anomalia temperatury powietrza wyniosła w tym roku dla tych 5 miesięcy średnio +8.3°C, co stanowi 4.2 odchylenia standardowego. Dla średnich z lat 1923-2000 wartości te wynoszą odpowiednio +8.8°C i 5.3σ.

Jak już wspomniano wcześniej, sytuacja ta najpewniej związana jest z późnym zamarzaniem mórz Beauforta i Czukockiego. Przy dodatkowo sprzyjającej cyrkulacji atmosferycznej powietrze do Barrow napływa znad otwartych, nie pokrytych jeszcze lodem mórz arktycznych, co skutkuje temperaturami znacznie wyższymi, niż normalnie.

Poniżej: zasięg pokrywy lodowej Arktyki 22 listopada 2005 i 2017.

 

 

Maj 2018: Sztokholm

Maj 2018: Sztokholm

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, maj 2018 był szczególnie ciepły w Skandynawii. W Sztokholmie średnia temperatura maja wg danych SMHI wyniosła 16.1°C i była aż o 2.2°C wyższa od dotychczasowego rekordu z 1993.

Średnia temperatura maja w latach 1981-2010 wynosiła w Sztokholmie 11.3°C, co oznacza że anomalia temperatury tegorocznego maja to +4.8°C. Niestety nie zeszły jeszcze dane ze wszystkich stacji meteorologicznych na terenie Szwecji, nie możemy więc stwierdzić, czy gdzieś odchylenia nie były jeszcze wyższe. Wg depesz CLIMAT przekazanych przez szwedzki SMHI nieco wyższe odchylenia od normy panowały w Karlstad i Jonkoping.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com