Kwiecień – wrzesień 2018 w Europie

Kwiecień – wrzesień 2018 w Europie

Pojawiają się już pierwsze podsumowania tego, jak niezwykle ciepła był miniona połowa roku w Europie. Poniższy wykres (źródło) pokazuje anomalie temperatury (okres referencyjny 1901-2000) w Austrii.

Dane z serii HISTALP potwierdzają krótkie ocieplenie z przełomu XVIII i XIX wieku, skąd pochodzi też dotychczasowy rekord Polski dla miesięcy kwiecień-wrzesień. Jasne jest jednak, że okres od lat 80. XX w. do teraz jest pod względem temperatur w sezonie ciepłym bezkonkurencyjny. W tym roku rekordowo ciepło było także w innych krajach Europy Środkowej, a wykres dla miesięcy kwiecień-sierpień dla całego kontynentu (NOAA) nie pozostawia wątpliwości, że rok ten był w Europie naprawdę niezwykły.

Nawet biorąc pod uwagę miesiące styczeń-marzec, rok 2018 jest jak do tej pory w Europie rekordowo ciepły, mimo że przecież zarówno luty, jak i marzec, były miesiącami raczej chłodnymi w skali kontynentalnej.

Nie jest jeszcze jasne, czy nadchodzące ochłodzenie przerwie ciąg ciepłych miesięcy, czy będzie raczej przerywnikiem podobnym do tego, z jakim mieliśmy do czynienia na przełomie czerwca i lipca. Model GFS uparcie sugeruje ocieplenie od okolic 27 września, jednakże nie jest wiadome ani to, czy do niego dojdzie, ani jego potencjalna skala.

 

Najcieplejszy sierpień w Europie

Najcieplejszy sierpień w Europie

Jak donosi serwis copernicus.eu, sierpień 2018 był w Europie najcieplejszym sierpniem w historii obserwacji (w skali całego kontynentu). Anomalia temperatury wyniosła +1.6°C (okres referencyjny 1981-2010) – dotychczas rekordowy sierpień 2010 pobity został o 0.2°C. Wyniki te oparte są o reanalizę ERA Interim.

Powyżej: rozkład anomalii temperatury w sierpniu 2018 w Europie i na świecie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

Tegoroczny sierpień przyniósł dodatnie anomalie temperatury niemal na całym kontynencie. Wyjątkiem były tu południowe Włochy, północna część Wysp Brytyjskich, Islandia i część Norwegii.

Powyżej: 12. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie i na świecie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

Globalny przebieg 12. miesięcznej anomalii temperatury powietrza wskazuje na dalszy jej spadek po szczycie wyjątkowo silnego El Niño z lat 2015/2016. Ponieważ w najbliższym czasie spodziewany jest jego powrót (tym razem jako raczej umiarkowanego), trend ten powinien w ciągu najbliższych 12 miesięcy ulec najpierw wyhamowaniu, a później odwróceniu. W Europie po nieznacznym ochłodzeniu, temperatury ponownie wzrosły i ostatnie 12 miesięcy charakteryzuje się anomalią o 1.07°C wyższą od średniej z lat 1981-2010. Rekordowo ciepłe 12 miesięcy w Europie wystąpiło pomiędzy lipcem 2006 a czerwcem 2007, kiedy anomalia ta osiągnęła +1.47°C. Nieco niższa (+1.38°C) była między sierpniem 2015 a lipcem 2016, jednak w tych latach okres wysokich anomalii utrzymywał się dłużej, co widać wyraźnie gdy użyjemy dłuższego okresu dla wyciągnięcia średniej ruchomej anomalii temperatury:

Powyżej: 36. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie. Źródło: Copernicus/ECMWF.

Poza ewidentną przewagą ostatniego okresu wysokich temperatur z lat 2015/6 uwagę zwraca jej ewidentna cykliczność, na którą kilkukrotnie zwracaliśmy już uwagę. Wg tego wykresu powinniśmy właśnie wchodzić w okres niższych temperatur, jednak jakoś tego nie widać. Czy obecne minimum będzie tak samo nieudane, jak niedoszłe maksimum z połowy lat 90. XX w.? Czas pokaże. Na powyższym wykresie wyraźnie rysuje się cykl 6-7 letni z maksimami w 1983-1984, 1989-1990, 1995 (nieudane), 2002, 2008-2009, 2015-2016. Jeśli chodzi o minima, to ostatnie wystąpiło w latach 2011-2013, zaś poprzednie w latach 2004-2006. Wynika z tego, że obecnie powinniśmy odczuwać znacznie niższe temperatury, niż ma to miejsce w rzeczywistości, a kolejne maksimum powinno się rozpocząć około roku 2020-2021. Być może jednak czeka nas jakaś niespodzianka.

Powyżej: 36. miesięczne średnie ruchome anomalie temperatury powietrza w Europie z usuniętym trendem liniowym. Źródło: Copernicus/ECMWF.

 

Prognoza sezonowa na jesień 2018

Prognoza sezonowa na jesień 2018

AccuWeather wysunęło kolejną prognozę sezonową, tym razem na jesień 2018. Wg niej w Polsce temperatury nadal miałyby być przeważnie powyżej normy, w Europie Zachodniej ciepło ma być do października.

Źródło: AccuWeather.

Wietrznie zrobi się w Portugalii i zachodniej Francji, w Skandynawii prognoza wskazuje na zagrożenie pożarowe, co wskazuje na dalszy ciąg suszy. Wygląda na to, że wg tej prognozy wyższymi anomaliami dodatnimi ma być objęta wschodnia i północna część Europy, licząc od zachodniej granicy Polski. W Europie zachodniej również powyżej normy, jednak od października anomalie miałyby być wyraźnie niższe. Czyżby prognozowano dość wysoką aktywność Atlantyku?

Prognoza ta jest dość zgodna z prognozami MetOffice, które również wskazują na podwyższone prawdopodobieństwo ciepłej jesieni (prawdopodobieństwo, że średnia temperatura miesięcy wrzesień-listopad będzie w Polsce wyższa od normy wynosi ponad 60%).

Prognozy na lato tego roku można uznać za udane, szczególnie w zachodniej, środkowej i północnej części Europy. Zobaczymy jak się to uda tym razem.

Kwiecień 2018 #2

Kwiecień 2018 #2

Z naturalnych przyczyn temat rekordowo ciepłego kwietnia zostanie z nami przez jakiś czas (chyba, że rozpocznie się temat rekordowo ciepłego maja ;) ). Poniżej rozkład średniej temperatury w kwietniu 2018 (kriging).

Z danych historycznych wynika, że na południe od linii Berlin-Zielona Góra-Leszno-Częstochowa-Nowy Sącz rekordowo ciepły pozostaje kwiecień 1800. Na północ od tej linii najcieplejszy był kwiecień 2018, za wyjątkiem stacji położonych nad samym Bałtykiem, lub w pobliżu. Tam najcieplej było w roku 2000. Tak było między innymi w Świnoujściu, Kołobrzegu, Koszalinie, Ustce, Helu. Rok 2000 był również cieplejszy miejscami w północno-wschodniej Polsce: w Suwałkach do rekordu zabrakło 0.5°C.

Jak słusznie zauważył w komentarzach @ArcticHaze, gdyby bieżący rok był rokiem przestępnym, to kwiecień okazałby się być jeszcze bardziej niezwykły – z serii wypadłby chłodny 1 kwietnia, a doszedłby znacznie cieplejszy 1 maja. W Przemyślu średnia temperatura kwietnia wyniosłaby wówczas 15.2°C, a średnia obszarowa wzrosłaby o około 0.2°C.

Rekordowo ciepło było nie tylko w Polsce, ale również w Chorwacji i Niemczech (choć tu serie pomiarowe są nieco krótsze, szczególnie w Niemczech – od 1881 r.). W Zagrzebiu średnia temperatura kwietnia osiągnęła 17.3°C i była wyższa od rekordowej z lat 1862-2017 o 1.4°C.

Źródło: @EKMeteo/Twitter

W Belgradzie (Serbia) średnia temperatura kwietnia osiągnęła 18.2°C i była rekordowa dla lat 1889-2018.

Źródło: @EKMeteo/Twitter

Nieco mniej niezwykły jest rekord z Lublany:

Źródło: @EKMeteo/Twitter

Wyjątkowo silne przebicie rekordu mieliśmy za to w Podgoricy.

Źródło: @EKMeteo/Twitter

Źródłem powyższych wykresów jest ten twitt.

Jak się więc okazuje, nie tylko Polska była pod wpływem tak olbrzymiej dodatniej anomalii temperatury. Doskonale obrazuje to poniższa mapa:

Źródło: Twitter

W Lwowie średnia temperatura kwietnia wyniosła 13.5°C. Tutaj cieplejszy był kwiecień 1920 (13.7°C, w 1920 centrum anomalii dodatniej znalazło się na wschód od Polski i nawet w Kijowie średnia temperatura miesięczna wynosiła 13.5°C – w tym roku było to 13.2°C.  W Wasilewiczach (Białoruś) średnia temperatura kwietnia 2018 wyniosła 11.1°C (1920 11.8°C, 2000 11.7°C). W Połtawie (Ukraina) w latach 1900-2017 najcieplejszym kwietniem był ten z 2012 (13.6°C), w tym roku notowano 12.4°C. Wydaje się, że w roku 1800 główny rdzeń anomalii był położony nieco na zachód w stosunku do tego roku – cieplej było np. w Austrii. W Paryżu kwiecień 1800 charakteryzował się niezbyt skrajną średnią rzędu 12.7°C (2007 =  14.9°C, 2018 = 13.6°C), jeszcze niższa anomalia panowała w Hiszpanii: w Barcelonie średnia temperatura kwietnia 1800 wyniosła zaledwie 13.3°C (0.9°C powyżej normy z lat 1961-1990). Na Gibraltarze (Cadiz) kwiecień 1800 był chłodny (14.7°C przy normie 1961-1990 równej 15.4°C).

Burze i śnieg

Burze i śnieg

W Polsce kończy się ostatnia doba wieńcząca rekordowo ciepły kwiecień, a tymczasem wczoraj, głównie w zachodniej Europie w wielu miejscach zagrzmiało. Ogólnie w Europie odnotowano w ciągu ostatnich 24 godzin ponad 300 000 wyładowań atmosferycznych.

Zgodnie z wcześniejszymi prognozami, układ niżowy panujący na zachodzie kontynentu przyniósł znaczne ochłodzenie w północnej Francji. Miejscami temperatura spadła tam poniżej +1°C i spadł śnieg.

 

Dlaczego czerwiec się nie ociepla? (Wątek otwarty #43)

Dlaczego czerwiec się nie ociepla? (Wątek otwarty #43)

Wielokrotnie na łamach naszego bloga pojawiało się pytanie o czerwiec. Dlaczego lipiec ociepla się tak mocno, a ocieplenie to nie dotyczy czerwca? Spójrzmy na poniższe mapy różnicy średnich temperatur notowanych w czerwcu i lipcu pomiędzy okresami referencyjnymi 1991-2017 a 1951-1980. Źródło: E-OBS 17.0.

Okazuje się, że istotnie na znacznym obszarze Polski średnia temperatura czerwca jest zbliżona, a nawet niższa w latach 1991-2017, niż w latach 1951-1980. Gdy przyjrzymy się jednak kolejnym mapom z różnych regionów Europy (poniżej) okaże się, że ochłodzenie to dotyczy głównie północnej Europy, zaś jej południowa część uległa w tym czasie ociepleniu (miejscami znacznemu, choć wartości anomalii w północnych Włoszech są wynikiem niehomogeniczności).

Wydaje się więc, że taki rozkład różnic w anomaliach jest wynikiem zmiany przeciętnej sytuacji barycznej w czerwcu. Północna część Atlantyku jest wówczas jeszcze dosyć chłodna, zatem zwiększenie częstości napływu z kierunków W mogło doprowadzić do takiego stanu.  Jednakże brak jest istotnej korelacji pomiędzy większością indeksów (NAO, AMO itp.) a polem temperatury  w czerwcu w Europie. Jedynym być może obiecującym indeksem jest GBI (Greenland Blocking Index).

Jak myślicie, co może być przyczyną takiego, a nie innego rozkładu trendów temperatury w czerwcu w Europie? Zapraszamy do dyskusji :)

 

“Medikan” na Morzu Śródziemnym

“Medikan” na Morzu Śródziemnym

Na Morzu Śródziemnym mamy obecnie interesujący system zwany “Medikanem”, czyli “śródziemnomorskim huraganem”. Choć w istocie osiąga on siłę co najwyżej tropikalnego sztormu (średnie prędkości wiatru wynoszą tu ponad 60 km/h), charakteryzuje się wyraźnym okiem i pięknym, niemal symetrycznym wałem chmur w okół niego, a  także ciepłym rdzeniem. Więcej na temat “Medikanów” można przeczytać np. tutaj.

Read More Read More

Ophelia uderza w Irlandię – prognozy szczegółowe

Ophelia uderza w Irlandię – prognozy szczegółowe

Już za parę godzin spodziewane jest uderzenie ex-huraganu Ophelia w wybrzeża Irlandii. Układ niżowy będący pozostałością po huraganie 3 kategorii spowoduje wyjątkowo silne porywy wiatru, sięgające być może nawet 170 km/h. W chwili obecnej centrum układu znajduje się około 150-200 km na południowy zachód od Irlandii. W stosunku do prognoz wczorajszych znacznie wzrosła szansa na utrzymanie przez układ siły huraganu.

Read More Read More

Kolejne informacje o Ophelii

Kolejne informacje o Ophelii

W ostatnich godzinach huragan Ophelia osiągał stałe prędkości wiatru niemal na granicy 3 kategorii. Obecnie nadal jest to huragan kategorii 2 z średnią prędkością wiatru sięgającą maksymalnie 161 km/h. Wydaje się, że jest to już najwyższa siła, jaką Ophelia osiągnie, choć są modele, które prognozują, że przez krótką chwilę będzie to huragan kategorii 3. W dalszym ciągu prognozy wskazują na to, że w poniedziałek Ophelia – już jako ex-huragan – przejdzie na zachód od Irlandii, ale w bardzo niewielkiej odległości od lądu, co oznacza że bezpośrednio zagrozi jej zachodniej części.

Read More Read More

Ophelia pełna niespodzianek

Ophelia pełna niespodzianek

Wbrew wcześniejszym prognozom huragan Ophelia nabrał na sile i jest obecnie huraganem 2 kategorii z stałym wiatrem osiągającym maksymalnie 169 km/h. Prognozy jego trasy nie uległy większej zmianie, model ECMWF z 00UTC podtrzymuje uderzenie w okolice Irlandii. Prognoza wygląda jednak gorzej, niż w dniu wczorajszym – obecnie ECMWF sugeruje, że Ophelia już jako sztorm tropikalny przejdzie w pobliżu zachodniej Irlandii, zahaczając o jej wybrzeże.

Read More Read More

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com