Sierpień i lato 2015 w Polsce

Sierpień i lato 2015 w Polsce

Przyszedł czas na podsumowanie sierpnia i całego lata w Polsce. Sierpień okazał się być miesiącem wyjątkowo ciepłym, z anomalią temperatury wyliczoną w stosunku do wielolecia 1961-1990 równą +4.71K (1981-2010: +3.73K). Był to najcieplejszy sierpień w Polsce od 1807 roku. Lato również zapisało się jako bardzo ciepłe z anomalią równą +2.28K – znalazło się ono na piątym miejscu pod względem anomalii dodatniej od 1781 roku.

Początek sierpnia przywitał nas bardzo chłodną, jak na tą porę roku, nocą. Miejscami temperatura spadła poniżej +4°C – tak było m.in. w Kielcach. Lokalnie notowano temperatury jeszcze niższe, nieoficjalny pomiar z Suchedniowa mówi nawet o temperaturze rzędu +0.7°C.

11813375_733440453451717_750168924952626206_nAutor: Jarek Lewandowski.

15080106_DWD_AnalyseAnaliza DWD, 1 sierpnia 2015 06UTC.

W dzień było już jednak gorąco, z temperaturami grubo powyżej 25°C, zaś od 2 sierpnia przyszło nam się mierzyć z jedną z największych fal upałów w historii pomiarów. W Niemczech wyrównany został absolutny rekord temperatury, który padł w lipcu: 40.3°C.

2de1f3ffbabf7b20genDzień później ekstremalnie gorąco zrobiło się i u nas – miejscami padły absolutne rekordy ciepła dla poszczególnych stacji, tak było np. we Wrocławiu, gdzie odnotowano +37.9°C. Rekord został wyrównany w Jeleniej Górze, zaś w Zgorzelcu został pobity o ponad 2°C!

11870695_737094103086352_9152198486940621702_nAutor: Jarek Lewandowski.

15080812_DWD_AnalyseAnaliza DWD, 8 sierpnia 2015 12UTC.

W kolejnych dniach temperatury były już nieco niższe, jednak do 15 sierpnia nader często przekraczały 35°C. Na początku drugiej połowy miesiąca znacznie się ochłodziło, mimo to było z reguły gorąco.

11892061_741240806005015_3634051542857906498_nAutor: Jarek Lewandowski.

Kompletnie zaskakująca okazała się ostatnia tego lata fala upałów, która przeciągnęła się na 1 września, dając nowy absolutny rekord ciepła dla tego miesiąca. 31 sierpnia notowano we Wrocławiu aż 36.5°C, 1 września jeszcze cieplej było w Tarnowie, gdzie odnotowano 36.8°C.

Analiza GFS

Wg analizy GFS sierpień charakteryzował się odchyleniem od średniej z lat 1981-2010 równym +3.49K, co oznacza, że w tym miesiącu anomalia została zaniżona o ok. 0.24K. Powodem może być brak 4 plików związany z migracją danych na serwerze.

act amon

Dane pomiaroweamon_synŚrednia anomalia temperatury (1961-1990) osiągnęła +4.71K i był to drugi po 1807 najcieplejszy sierpień w serii 1781-2015. Na wielu stacjach odnotowano absolutny rekord średniej miesięcznej temperatury – najbardziej niezwykła sytuacja miała miejsce na Śnieżce, gdzie był to najcieplejszy miesiąc w całej serii pomiarowej – średnia temperatura osiągnęła tam 14.0°C, bijąc o 0.4°C rekord z lipca 2006.

11758926_10206568690247410_1715080774_n11950962_10206565482487218_2019282191_n11934220_10206565573129484_2124592290_nPowyżej: średnia temperatura dobowa, maksymalna i minimalna w sierpniu 2015. Autor: Jarek Lewandowski. Średnie temperatury dobowe mogą się różnić od oficjalnych z uwagi na inny sposób wyciągania średniej dobowej na ogimecie.

201508Wiele osób wspomina gorący sierpień 1992. Anomalia temperatury osiągnęła wówczas +3.77K, był więc to sierpień przeciętnie o niemal 1.0K chłodniejszy od tegorocznego. Na liście najcieplejszych sierpni ten z 1992 znajduje się na miejscu czwartym.

199208Nieco chłodniejszy od sierpnia 1992, ale również gorący, był sierpień 2002 (+3.34K).

200208W latach 1847-1991 równie ciepłe sierpnie (>+3.0K) nie wystąpiły w ogóle. Sierpień 1846 charakteryzował się anomalią równą +3.33K, zaś absolutnym rekordzistą jest sierpień 1807 z anomalią +6.07K. Kilka słów na jego temat napisałem tutaj i tutaj.

Ujemne anomalie nie osiągały w sierpniu aż tak dużych wartości. Najzimniejszy sierpień po 1901 roku charakteryzował się anomalią równą -2.06K – było to w 1940. Bliżej naszych czasów wyjątkowo zimno było w 1987 (-1.81K).

194008 198708Najzimniejszy w całej serii był sierpień 1833 z anomalią równą -3.45K.

08_sierpień

Średnia anomalia sierpnia w województwach

  1. opolskie: 5,39
  2. dolnośląskie: 5,34
  3. wielkopolskie: 5,31
  4. łódzkie: 5,29
  5. śląskie: 5,27
  6. lubuskie: 5,13
  7. świętokrzyskie: 5,02
  8. podkarpackie: 4,86
  9. kujawsko-pomorskie: 4,84
  10. lubelskie: 4,73
  11. mazowieckie: 4,71
  12. małopolskie: 4,64
  13. zachodnio-pomorskie: 4,07
  14. warmińsko-mazurskie: 4,00
  15. podlaskie: 3,99
  16. pomorskie: 3,53

Kwantylowa charakterystyka termiczna sierpnia

Okres bazowy: 1951-2010.

mappoltemp_boxrankWłaściwie nie ma tu nic do dodania.

Lato 2015 w Polsce

Średnia anomalia temperatury lata w Polsce wyniosła w 2015 +2.28K (+1.53K dla wielolecia 1981-2010). Było to piąte najcieplejsze lato w skali kraju w latach 1781-2015. W ostatnich latach najcieplejszym okresem letnim pozostaje lato 1992 (+2.60K) oraz lato 2002 (+2.41K).

poltemppoltemppoltempNajcieplejsze w całej serii było lato 1811 (+2.89K), jednak w tym wypadku niepewność w oszacowaniu anomalii obszarowej jest zbyt duża, by z pewnością potwierdzić, czy było ono w istocie cieplejsze od lata 1992.

W ostatnich czasach zimne sezony letnie nie występowały. Ostatnie lato z anomalią poniżej 0K dla wielolecia 1961-1990 przypada na rok 1996 (-0.04K). Chłodniejsze lato wystąpiło w 1993 (-0.86K).

poltemppoltempPrzed rokiem 1990 chłodne lata zdarzały się zdecydowanie częściej. W 1984 anomalia lata spadła do -1.02K. Wyjątkowo zimne lato (-1.31K) pojawiło się w 1978, jednak najzimniejsze lato XX w. przypadło na rok 1923 (-1.76K), głównie za sprawą ekstremalnie zimnego czerwca. Najzimniejsze w całej serii okazało się lato 1844 (-2.17K).

16_lato

Kwantylowa charakterystyka termiczna lata 2015

Okres bazowy: 1951-2010.

map

Na większym obszarze kraju lato zostało scharakteryzowane jako ekstremalnie ciepłe. W województwach opolskim i małopolskim było to najcieplejsze lato w całej serii pomiarowej (od 1781). Chłodniej było na północy, ale i tam lato zostało scharakteryzowane jako bardzo ciepłe. Rekordowo ciepłe lato notowano m.in. na Śnieżce, gdzie wartość z 1992 i 2003 została pobita o 0.3K, w Opolu (+0.2K), Tarnowie (+0.4K), Nowym Sączu (+0.3K), Krośnie (+0.7K), Rzeszowie (+0.8K), Lesku (+0.2K), Zamościu (+0.4K), Bielsku-Białej (+0.4K), Zakopanem (+0.5K), Kasprowym Wierchu (+0.5K), Raciborzu (+0.1K), Sandomierzu (+0.1K), Lublinie (+0.1K).

Dni upalne

Częste nawroty fal upałów spowodowały, że na wielu stacjach notowano ekstremalne ilości dni upalnych (Tmax>=30.0°C).

czerwiec lipiec sierpień Do 1 września
Opole 4 13 17 35
Cieszyn 3 12 17 33
Racibórz 1 13 16 31
Wrocław 2 12 16 30
Dobrogoszcz 2 12 16 31
Legnica 1 11 16 29
Leszno 1 11 16 29
Kraków-Balice 2 11 15 29
Tarnów 2 11 17 31
Nowy Sącz 3 12 15 31
Katowice 1 10 16 28
Kielce 2 9 16 28
Rzeszów 2 10 16 29
Wieluń 2 9 15 27
Częstochowa 1 8 16 26
Bielsko-Biała 1 9 15 26
Sulejów 0 9 17 27
Słubice 2 8 16 27
Koło 1 9 15 26
Kalisz 1 9 14 25
Warszawa 1 7 15 24
Łódź 0 8 15 24
Włodawa 2 6 15 24
Terespol 2 6 14 23
Lublin 1 6 15 23
Ostrołęka 0 7 14 22
Poznań 2 6 15 24
Jelenia Góra 1 7 13 22
Kłodzko 0 9 11 21
Krosno 0 9 12 22
Zielona Góra 1 6 13 21
Toruń 1 6 14 22
Lesko 0 8 12 21
Siedlce 0 5 12 18
Gorzów 1 5 11 18
Białystok 0 3 11 15
Olsztyn 0 4 7 12
Suwałki 0 3 8 12
Szczecin 0 4 9 13
Elbląg 0 2 8 11
Szczecinek 1 2 8 12
Kętrzyn 0 2 7 10
Chojnice 0 2 7 10
Koszalin 1 2 5 8
Dziwnów 0 3 4 7
Gdańsk-Świbno 0 2 3 6
Elbląg-Milejewo 0 1 3 5
Kołobrzeg 0 2 3 5
Zakopane 0 3 2 6
Łeba 0 0 2 2
Ustka 0 1 2 3
Hel 0 0 0 0

(Powyższa lista stworzona została na podstawie poprzedniej, stąd stacje nie są do końca posortowane).

Kolejnym problemem związanym z upałami była pogłębiająca się susza. Ochłodzenie w połowie miesiąca na znacznym obszarze dało bardzo niewielkie sumy opadów. Łączna suma miesięczna we Wrocławiu osiągnęła zaledwie 5.1 mm i była rekordowo niska. Podobnie było w Przemyślu, gdzie miesięczna suma opadów była jeszcze niższa i wyniosła 1.5 mm. Na wielu wodowskazach notowano (i dalej się notuje) rekordowo niskie stany wody.

wislaStan wody w Wiśle na wodowskazie w Warszawie. Źródło: monitor.pogodynka.pl.

Prognoza CFSv2 na wrzesień

W tym miesiącu zabrakło porównania z powodu braków w danych. Prognoza na wrzesień z 31 sierpnia prezentuje się następująco:

cfsW naszym kraju miałby być on lekko ciepły. Interesująca jest zmiana dominującego ostatnio rozkładu anomalii temperatury w USA – zobaczymy, czy się sprawdzi.

Print Friendly, PDF & Email

42 Replies to “Sierpień i lato 2015 w Polsce”

  1. Czy na Górnym Śląsku w Gliwicach sierpień 2015 też był cieplejszy od sierpnia 1992? Bo na mapce anomalii tak na granicy oba sierpnie wychodzą…

  2. Tegoroczne lato było najcieplejsze na Śląsku(co widać z mapki), a mimo to, nie było rekordowe. W takim razie, które lato na Śląsku było najcieplejsze i jaką miało anomalie, skoro chłodniejsze Opolskie i Małopolskie zrobiło swój rekord, a Śląsk nie? :shock:

  3. Jak zawsze dobra robota @Piotrze, jesteś najlepszy :wink:
    Odchylenie, jak i liczba dni upalnych robi wrażenie. Tak jakbyśmy się nagle przenieśli do innej strefy klimatycznej :???:
    Minione lato było 9 z rzędu porą roku zaklasyfikowaną co najmniej jako bardzo ciepła. Ciekawe, czy trend ten utrzyma się podczas jesieni i zimy? Jeśli tak będzie, to 2015 pójdzie na rekord. I jak tu nie wierzyć w globcio?

  4. @Radegast
    No niestety… Jasiek nadal w niego nie wierzy. Oto jego komentarz z TP:

    “Prawa fizyki rządzą
    Mamy kolejny przykład, że ekstremalne temperatury są ZAWSZE rezultatem nałożenia się na siebie kilku sprzyjających czynników. Po pierwsze, cyrkulacja- przede wszystkim adwekcja powietrza zwrotnikowego, po drugie niski punkt rosy- miejscami poniżej 20%., po trzecie, bardzo długi okres nasłonecznienia i nagrzania podłoża (brak opadów)- suche i nagrzane podłoże akumuluje więcej energii aniżeli mokre podłoże, po czwarte- pojawienie się wiatru fenowego – halny- zwiększone oddawanie ciepła przez suche podłoże na wskutek tarcia wiatru. jak widać taka sytuacja miała prawo wydarzyć się, aczkolwiek wyjątkowo rzadko, i proszę mi nie wmawiać, ze każdy kolejny rekord ciepła, choćby nie wiem jaki był spektakularny jest wyłącznie efektem AGW. Prawa fizyki rządzą od zawsze, a nie żadne tam urojone teorie w stylu. Jak ogłupić i okraść obywateli. Dziękuję za uwagę. “

  5. Dzięki Piotrze za szybkie, rzetelne i ciekawe podsumowania. :smile:

    W uśrednieniu najlepszym dla mnie miesiącem (w Warszawie) był lipiec. Z kolei sierpień (+ 1. dzień września) najbardziej mi “zaimponował”.

    Tegoroczne lato wpisało się dobrze w silny trend ociepleniowy ostatnich 30-35 sezonów letnich. Ciekawe, czy będzie to trwalsza tendencja, czy też nastąpi pewne zafalowanie jak ok. 70-80 lat temu…(?)

  6. Tak, lato 1992 było u mnie na środkowym Pomorzu niezwykle gorące i suche. Od maja do początku sierpnie pamiętam brak opadów, prawie całkowity. Temperatura doszła do 37 stopni, w tym roku było u mnie maksymalnie coś w pobliżu 34 stopni. Faktycznie lato 92 było niezwykłe.

  7. Dzięki wielkie, imponuje wiele rzeczy (rekordy temperatur maksymalnych i średnich, np. wysokie średnie minimalne w Kaliszu, Zielonej Górze, Częstochowie, itd.). Imponuje mnie też ilość dni upalnych w tym roku – np. w Opolu jest 35. A z informatora IMGW http://www.imgw.pl/attachments/1605_vademecum_wiosna_lato.pdf wynika, że w czterdziestoleciu 1971-2010 w najbardziej upalnych Słubicach średnio rocznie jest 8.4 dnia upalnego. No to wartość ze Słubic przekracza ogromna część kraju.

  8. Dzięki wojo.

    Zaważył czerwiec, a tak to i lipiec i sierpień cieplejsze w tym roku. Można powiedzieć, że tegoroczne wakacje to najcieplejsze wakacje w historii. :mrgreen:

  9. Sierpień nadgonił i obecnie rok 2015 idzie niemal łeb w łeb z ubiegłym. Różnica wg poltemp’u marginalna:
    2014: +1,706
    2015: +1,721

  10. @spec
    Lato i to zdecydowanie.
    Wystarczy spojrzeć na wykres – po 2000 roku tylko trzy okresy letnie miały odchylenie niższe niż +1C! Cała reszta powyżej, w tym kilka ostatnich.

  11. @spec
    Z opadami jest na odwrót – te mają raczej tendencję wzrostową, szczególnie zauważalną zimą. Nie idzie to jednak w parze ze zmniejszającą się ilością godzin słonecznych – opady coraz bardziej kumulują się w zwarte okresy, przedzielane również coraz dłuższymi okresami suchymi.

  12. @spec:
    W skali ostatnich powiedzmy 30 lat zdecydowanie najbardziej ocieplają się u nas okresy letnie. Ciekawi mnie na ile może to być już trwalsza tendencja klimatyczna…(?) Bez wątpienia sprzyja temu nie tylko sam wzrost Tśr, co i także wyraźniejsze osłabienie cyrkulacji zachodniej. Pod tym względem okresy zimowe będą wykazywały większą niejednoznaczność.

  13. Według opracowania IMGW, którego już nie ma w sieci:
    – spada ilość opadów umiarkowanych
    – rośnie suma opadów nawalnych
    – na północy jest niewielki, ale istotny trend wzrostu sum opadów
    – na południu jest trend zmniejszania się sum opadów
    – środkowy pas Polski – bez większych zmian
    – rośnie parowanie (nie tylko temperatura, ale też większe nasłonecznienie)

    To wszystko, to nic dobrego dla nas.

  14. Problem z opadami polega zaś na tym, że jeżeli nawet będzie ich ciut więcej, ale i równocześnie będą skumulowane w krótszych okresach czasowych, to częściej będziemy mieli sucho, niż wilgotno.
    To tak jak z podlewaniem kwiatów, kiedy to częściej będziemy przelewali, a przy tym dłużej będą miały one sucho…

  15. To wszystko o czym piszemy to swojego rodzaju ewolucja naszego klimatu ku wschodowi z odchyłką południową.

  16. @ Opady coraz bardziej nierównomiene i skumulowane w krótkich okresach to już wystepują od ponad 10lat. W sierpniu 2013 suma opadów w Rudzie śląskiej taka sama jak w minionym sierpniu 2015 ,czyli 14,5mm. Dla odmiany w sierpniu 2014 spadło w Rudzie śląskiej 112mm . Średnia dla sierpnia w regionie to 75-80mm. Na śląsku susza a w NRW (Niemcy) konkretnie rejon Esenn suma opadów sierpnia to 170-200mm przy średnich około 85mm ,czyli podobnych jak w regionie katowickim.Rodzina tam mieszkająca chwali się udanymi grzybobraniami a u nas lasy wyschniete na maksa. W przyszłym roku może być odwrotnie.O ewolucji naszego klimatu w kierunku południowo-wschodnim ,uważam nie ma mowy. Po prostu AGW przyspiesza i klimat światowy jest coraz bardziej rozchwiany.

  17. @oliver57:
    To właśnie z powodu AGW i pośrednich skutków z nim związanych kierunek zmian wygląda tak, jakbyśmy klimatycznie kierowali się ku E/SE. Po prostu tam skrajności są większe, a i w uśrednieniu jest cieplej (zwłaszcza latem).

  18. lato wspaniałe dawno takiego nie bylo ja sie bardzo ciesze , temperatura maksymalna u mnie wyniosla 8 sierpnia 37 stopni i to byl najcieplejszy dzien tego lata.Co prawda rekord dla mojej miejscowosci padl dwa lata temu 8.8 2013 bylo wowczas 38 stopni ale tegoroczne lato zapamietam na dlugo , bylo i jest swietnie :):)

  19. A na północy Europy coraz regularniej pojawiają się spadki Tmin poniżej 0 st. Jesień coraz wyraźniej daje znać o sobie, co my jeszcze bardziej odczujemy po niedzieli 06.09.

  20. Pogoda mogłaby pozostać chociaż taka jak dzisiaj. Bo to co będzie w przyszłym tygodniu to bardziej październik niż początek września. T850 w granicach 2-5 stopni..

  21. najgorsze lato w moim zyciu, nareszcie dobieglo konca. niezle podsumowanie, tzn impoujace, a tymczasem wreszcie jest przyjemnie;)

  22. Pogoda jest fantastyczna. Obecnie mam 16 stopni i stalowe niebo, do pełni szczęścia brakuje mi tylko deszczu. A teraz oby zima była śnieżna i mroźna :), a kolejne lato deszczowe i chłodne :)

  23. Nadmienię jeszcze, że pisząc o ewolucji naszego klimatu w kierunku E/SE miałem na myśli oczywiście zmiany stymulowane AGW. Trendy z powiedzmy 20-30 (a nawet i 50) ostatnich lat w Polsce są takie jakbyśmy klimatycznie kierowali się ku temu co ma (miało) do tej pory miejsce na obszarach od Ukrainy przez Macedonię po NE Rumunię.
    Tzn.:
    – ogólnie więcej skrajności i to tych także rozpatrywanych w skali miesięcy, pór roku, czy pojedynczych lat,
    – dłuższe okresy suche, zaś te mokre bardziej skondensowane w krótkich okresach czasowych,
    – w uśrednieniu wyższe wartości temperatury – przede wszystkim w porze ciepłej; za kolei w porze chłodnej większe zróżnicowania na skutek silniejszego kontynentalizmu.

  24. Prawie cała Sahara (+Azja Mniejsza) była ekstremalnie ciepła w sierpniu:
    http://postimg.org/image/5vkmxck53/full/
    Anomalia niby podobna do tej w Polsce, tyle, że jej obszar oraz rząd temperatur jakie w rezultacie ona dała, zupełnie inne niż u nas w kraju ;-)
    Tymczasem prognoza CFSA daje kontynuację tego trendu na wrzesień.

    Warto też zwrócić uwagę na globalną anomalię z reanalizy GFS – czyżby kolejny rekordowo ciepły miesiąc?

  25. @chochlik
    Czyli stepowieje klimat, bo bioretencja może spadać.
    @Koszka66
    Modele przewidują okres sierpień-luty ciepły z nutką urozmaicenia, zima mokra i ciepła.
    Przepowiadacze, górale medialni prognozują srogą, wilgotną i długą.

  26. @temist:
    Poczekajmy na prognozy sezonowe zainicjowane we wrześniu, kiedy to w naszej części Europy będziemy mieli więcej “niebieskich kolorów”, bo okres inicjacji ma często tu duże znacznie…
    [i nie sugeruję w ten sposób żadnego scenariusza pogodowego, a raczej zachowanie większego dystansu do tego typu prognoz].

    Poza tym, nie sposób nie odnieść wrażenia, że model CFS przesadnie rozszerza obszary z dodatnimi “anomaliami”, przy równocześnie stosunkowo dużych ich wartościach.
    Proporcje między obszarami cieplejszymi a chłodniejszymi zaczynają zaś wyraźniej rosnąć (na poczet tych pierwszych) dopiero przy wyraźniejszym zwiększaniu zakresu czasowego analiz, ale i zarazem przy mniejszych wartościach tych „anomalii” (na skutek coraz większego uśredniania danych).

  27. Jakiś czas temu był tu na blogu artykuł o najcieplejszych miesiącach pod względem T850 .. czy tegoroczny sierpień przypadkiem nie ustanowił nowego rekordu śr. T850?

  28. @chochlik np. z danych IGRA dla Wrocławia średnia T850 sierpnia 2015 wynosi 14.7, VIII 2014 – 9.3, VIII 2013 – 10.7, VIII 2012 – 11.2, VIII 2011 – 11.4. Dla porównania VII 2006 – 13.6, VII 1994 – 13.2. Niestety dane z 1992 są bardzo niekompletne. Chyba jest grubo, adwekcja zwrotnikowego powietrza (a nie ciepłego polarno-morskiego czy polarno-kontynentalnego) bardzo podbiła tę temperaturę.

  29. “Kompletnie zaskakująca okazała się ostatnia tego lata fala upałów, która przeciągnęła się na 1 września, dając nowy absolutny rekord ciepła dla tego miesiąca. 31 sierpnia notowano we Wrocławiu aż 36.5°C, 1 września jeszcze cieplej było w Tarnowie, gdzie odnotowano 36.6°C.”
    W ostatnim zdaniu przytrafił się błąd, powinno być 36,8.

  30. Amerykańska służba meteorologiczna podała, że w tym roku nie będzie znowu zimy… czyli że bedzie znowu ciapło… Widać, że klimat się zmienia… susz w następnych latach może być jeszcze więcej…najgorzej mają araby… u nich woda 10 razy droższa od ropy…. jeszcze troche a wszyscy z tamtąd wyniosą się do Europy, bo tam nie bedzie się dało żyć…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com