Temperatura wody w Bałtyku

Temperatura wody w Bałtyku

…osiąga dawno niewidziane (w wielu miejscach zapewne nigdy w historii pomiarów) wartości. W dniu wczorajszym analiza z radiometru AVHRR (wspierana modelem PM3D), wykorzystywana w systemie SatBałtyk, wskazywała na miejscowe przekroczenia temperatury powierzchniowej 25°C. W komentarzach @ArcticHaze opierając się na informacjach z artykułu (Stramska i Białogrodzka 2015) słusznie zauważył, że istnieje spora szansa, że jest to najprawdopodobniej jedna z najwyższych, a może najwyższa temperatura Bałtyku w okresie pomiarów satelitarnych. Poniżej rozkład temperatury w Bałtyku w dniu wczorajszym ok. godz 12UTC (skala kolorów zmodyfikowana dla pokazania obszaru z SST > 20°C).

Źródło: SatBałtyk.

Za poprawnością powyższej analizy przemawiają również średnie temperatury obserwowane na pełnym morzu. Na platformie Baltic Beta wczorajsza temperatura minimalna wyniosła 24.2°C, dzisiejsza 23.9°C, a średnia temperatura dobowa aż 25.0°C. Poniżej przedstawiamy rozkład temperatury Bałtyku w latach 2010-2018 (dla dnia 2 sierpnia, 12UTC).

Źródło: SatBałtyk.

Przyczyną tak silnego nagrzania się wód Bałtyku są nie tylko panujące obecnie wysokie temperatury, ale też wyjątkowo wysokie temperatury panujące w całym okresie kwiecień-lipiec, nie tylko w Polsce, ale i w całej Skandynawii. Wyjątkowo ciepłe były w tym roku nie tylko wody Bałtyku Południowego, ale i północnej części Zatoki Botnickiej, gdzie również przekraczały (i nadal przekraczają) 20°C. Wg danych NCEP OIv2 taka sytuacja w ciągu ostatnich 36 lat zdarzyła się tam jedynie w 2014. Niestety seria pomiarowa sięga jedynie początku lipca, przed gwałtownym ociepleniem, jakie miało tu miejsce po 10 lipca 2018.

Źródło: Climate Explorer.

 

Dni upalne

Dni upalne

Dodaliśmy możliwość generowania liczby dni upalnych w poszczególnych miesiącach i latach za artykułem zalinkowanym przez @ArcticHaze [1]. Jako dzień upalny uznano dzień z Tmax >= wartość 95 percentyla dla miesięcy czerwiec-sierpień z lat 1981-2017 (zmieniono okres w stosunku do artykułu źródłowego z uwagi na to, że część obecnie funkcjonujących stacji posiada mało danych z okresu przed 1981. Dla Wrocławia wartość progowa upału w tym okresie referencyjnym to 31.4°C, dla Łeby 27.8°C, a na Helu 26.7°C. Link do zestawień poniżej, zapraszamy do testowania.

 

Średnie i sumy miesięczne

[1] Ustrnul Z., Czekierda D., Wypych A. \”Extreme values of air temperature in Poland according to different atmospheric circulation classifications.\”, Physics and Chemistry of the Earth,  Parts A/B/C,Volume 35, Issues 9–12 2010, p 429-436.

Nowe rekordy ciepła we wschodniej Azji

Nowe rekordy ciepła we wschodniej Azji

U nas nadchodzące dni zapowiadają się jako gorące i parne, jednak temperatury mają nie osiągać jakichś skrajnych wartości. Inaczej jest we wschodniej części Azji, gdzie padły absolutne rekordy ciepła: 39.7°C notowano w Wonsan (Korea Północna), 39.8°C było w Hachiman (Japonia).

Wg pomiarów godzinowych dziś w Japonii temperatura była jeszcze wyższa o osiągnęła 40.0°C w Kumagaya. Najprawdopodobniej ostateczne absolutne maksimum wyniesie tu 40.1°C. Na szczęście wg prognoz fala upałów, dzięki której śmierć poniosło już ok. 30 osób, ma się już ku końcowi.

Wcześniej wyspy japońskie nawiedziły ekstremalnie silne opady w wyniku których miejscami kilkudniowe sumy opadów znacznie przekroczyły 1000 mm. Na stacji Yanase (wyspa Sikoku, prefektura Kochi) spadło ponad 1850 mm opadu, przy czym 1025 mm odnotowano tu w dwie doby.

 

 

 

Wyjątkowo silna blokada?

Wyjątkowo silna blokada?

Wg ostatnich prognoz modelu GFS mniej więcej za 100 godzin w północnej części Skandynawii zacznie rozbudowywać się silny wyż, a za 120 godzin wysokość geopotencjału 500hPa ma osiągnąć rekordowe wartości.

Poniżej: prognozowana ewolucja pola ciśnienia na poziomie morza i geopotencjału 500hPa wg modelu GFS. Źródło: WetterZentrale.

To, że prognozowane wartości (szczególnie geopotencjału) są dość rzadkie w okresie letnim widać na mapach percentylowych (źródło: strona Tomera Burga):

Oczywiście taka sytuacja skutecznie zablokuje możliwość penetracji kontynentu przez atlantyckie niże. W Skandynawii z pewnością pogłębi się susza. W naszym przypadku będziemy po południowej stronie tego układu, w gorącym ale wilgotnym powietrzu. Należy się więc spodziewać wysokich temperatur, przekraczających miejscami 30-32°C, ale i licznych przelotnych opadów deszczu i burz, szczególnie w drugiej połowie tygodnia. Ma być również bardzo parno, szczególnie w drugiej części prognozy, gdzie GFS sugeruje występowanie temperatur termometru zwilżonego rzędu 26°C.

Temperatury maksymalne nie będą tak wysokie, jak mogłyby być, gdyby konwekcja nie występowała, jednakże z drugie strony ciepłe powinny być noce. Wg modelu GFS kolejne 10 dni powinno się charakteryzować odchyleniem temperatury od normy rzędu +4 – +5°C. Prognozowana obecnie ostateczna anomalia temperatury lipca (okres referencyjny 1981-2010) to +1.75°C.

Ekstremalne temperatury w północnej Skandynawii

Ekstremalne temperatury w północnej Skandynawii

W północnej części Skandynawii temperatury ustanawiają kolejne rekordy. Już wczoraj temperatury maksymalne przekroczyły tu 30°C, a dziś mogą osiągnąć nawet 33°C. Zaskakująca i niezwykła rzecz miała miejsce tej nocy nad samym Morzem Barentsa. W miejscowości Makkaur Fyr wczorajszego wieczora wiatr zmienił kierunek na południowy i odnotowano gwałtowny wzrost temperatury z 18 na 28°C. Sytuacja ta utrzymała się całą noc, tak że temperatura minimalna nad ranem wyniosła tu… 25.2°C (!). Obecnie temperatura wzrosła do 30.9°C. Przypominamy, że mówimy tu o stacji położonej na 70° 42’N, czyli już daleko za kołem polarnym. Jeśli do dziś, 18UTC temperatura nie spadnie tu poniżej 25°C, będzie można mówić o prawdziwym ewenemencie.

Położenie Makkaur Fyr.

Poniżej: przebieg temperatur w Makkaur Fyr (źródło: Ogimet). Gwałtowne ocieplenie wieczorem pojawiło się również na innych stacjach w tej okolicy.

Poniżej: maksymalne temperatury w dniu wczorajszym. Źródło: meteociel.fr.

Żeby jeszcze bardziej uświadomić wam, jak bardzo niezwykła byłaby to temperatura minimalna dobowa, wystarczy że powiemy iż w roku 1998 najwyższą temperaturą maksymalną było w Makkaur Fyr  +19.4°C, a w wielu latach nie notowano 25°C ani razu (nie mówiąc już o minimalnej temperaturze dobowej). najwyższą temperaturę maksymalną (seria od 1998) notowano tu w lipcu 2011 (+29.8°C). Rekord ten został oczywiście dziś pobity z dużym zapasem (11UTC: +30.9°C).

Rekordowe lato w Skandynawii

Rekordowe lato w Skandynawii

Po ekstremalnie ciepłym maju, czerwiec w Skandynawii zapisał się łagodniejszymi temperaturami, które i tak miejscami niemal o 3°C przekraczały normę z lat 1961-1990. Jednak od końca czerwca do chwili obecnej notujemy tu kolejną falę gorąca. Miejscami padł rekord liczby dni z temperaturą wyższą od 30°C. Na przykład na stacji Gulsvik wczoraj odnotowano 20. taki dzień. Po 1951 roku najwięcej tzw. “tropedager” (“dni tropikalne”) w Norwegii wystąpiło w 1955, kiedy w miejscowości Kongsberg było ich 18. Sięgając do starszych zapisów można znaleźć rekord absolutny – w 1901 w Oslo było takich dni 20. Ten rekord najprawdopodobniej pobity zostanie już dziś.

Prognozowana anomalia temperatury w ciągu najbliższych 10 dni. Najwyższe odchylenia od normy prognozowane są w Szwecji i Finlandii.

Z wysokimi temperaturami idzie w parze susza. Miejscami do połowy czerwca spadło ok. 10 mm opadu, co w połączeniu z wysokimi temperaturami doprowadziło do bardzo trudnej sytuacji hydrologicznej. Od 29 czerwca w Oslo panuje zakaz grilowania i rozpalania ognisk, nawet w miejscach do tego przeznaczonych. Szacuje się, że plony będą aż o 60% niższe niż zazwyczaj, a to doprowadziło do m.in. sytuacji w której rolnicy nie mają czym wykarmić zwierząt. Część z tych zwierząt zostanie najprawdopodobniej przeznaczona na rzeź. Do tej pory strażacy byli wzywani do blisko 300 pożarów lasów – tylu, co w całym roku ubiegłym.

Norwedzy z niepokojem obserwują również poziom wód gruntowych, który nieustannie się obniża. Może dojść do sytuacji, w której część gospodarstw domowych zostanie pozbawiona dostępu do bieżącej wody. Szacuje się, że jeśli w ciągu najbliższych miesięcy sytuacja nie ulegnie zmianie, wody może zabraknąć nawet na głównym lotnisku stolicy – Oslo Gardermoen.

Czerwiec 2018 w Polsce – wstępnie

Czerwiec 2018 w Polsce – wstępnie

Wstępna wartość średniej anomalii temperatury czerwca 2018 (okres referencyjny 1981-2010) wyniosła +2.15°C, nie różniła się więc niemal od jej pierwszego oszacowania (+2.14°C). Był to zatem czerwiec bardzo ciepły, jeden z niewielu czerwców, jakie w ostatnich 30 latach miały okazję przekroczyć próg anomalii +2.0°C.

Ostateczna anomalia temperatury czerwca zapewne nie będzie się wiele różnić od wartości wstępnej. Czerwiec ten był pod względem anomalii bardzo podobny do czerwca 2016, ostatni cieplejszy czerwiec wystąpił w roku 2007 (+2.20°C). Na niektórych stacjach czerwiec 2018 był trzecim z rzędu miesiącem ekstremalnie ciepłym – taka sytuacja się nie zdarzyła od co najmniej 1951 r. We Wrocławiu był to trzeci z rzędu rekordowy miesiąc (licząc od 1951).

Rekordowa temperatura minimalna

Rekordowa temperatura minimalna

Jak donosi Washington Post (za Jeffem Mastersem z Weather Underground), w ostatnich dniach (a dokładniej 26 czerwca) w Kurajjacie (Oman) odnotowano rekordowo wysoką temperaturę minimalną – w ciągu całej doby nie spadła ona poniżej 42.6°C, co stanowi nowy światowy rekord najwyższej odnotowanej temperatury minimalnej. Poprzedni rekord wynosił 41.9°C, a temperaturę taką zmierzono 27 czerwca 2011, również w Omanie, w pobliżu lotniska Chasab.

Poniżej: zdjęcie satelitarne z satelity MODIS wykonane 26 czerwca 2018 (Źródło: MODIS/Weather Underground).

Rekordowo niski zasięg pokrywy lodowej w pobliżu Svalbardu

Rekordowo niski zasięg pokrywy lodowej w pobliżu Svalbardu

Zasięg lodu dryfującego w pobliżu Svalbrdu osiąga rekordowo niskie wartości:

Źródło: @Istjenesten (http://polarview.met.no/)

Po przejściowym wzroście zasięgu pod koniec kwietnia tego roku, na początku maja odnotowano jego znaczny spadek i w chwili obecnej przyjmuje on wartości najniższe co najmniej od 1967 r. Zasięg lodu dryfującego w regionie przedstawia poniższa mapa.

Suma opadu w roku 2017

Suma opadu w roku 2017

Rok 2017 zapamiętamy jako wyjątkowo wilgotny, szczególnie w północnej Polsce, gdzie suma roczna opadów w wielu miejscach przekroczyła 1000 mm, dochodząc lokalnie aż do 1300 mm. Obszar z sumą opadu niższą od 700 mm był stosunkowo niewielki i objął głównie Dolny Śląsk, Wielkopolskę, południową część województwa kujawsko-pomorskiego, Lubelszczyznę i część województw podkarpackiego i świętokrzyskiego. Najwyższe sumy na nizinach notowano w Polanowie (1343 mm) i Łobzowie (1322 mm).

W Polanowie wszystkie sumy miesięczne od czerwca włącznie przekraczały 100 mm. Rok 2017 nie był tu jedynym z sumą roczną przekraczającą 1000 mm, ale mimo to był zdecydowanie najwilgotniejszy. Do tej pory rekord należał do roku 1981 (1151 mm), został on w 2017 pobity o niemal 200 mm. Co ciekawe, o ile liczba dni z opadem >= 0.1 mm i >= 1.0 mm nie była rekordowa, o tyle padł rekord liczby dni z wyższą sumą: >= 5 mm (82), >= 10 mm (46), >= 20 mm (15), >= 30 mm (7, tyle samo co w 2000).

Na północy Polski obserwujemy w ostatnich dziesięcioleciach wzrost rocznej sumy opadów. We wspomnianym Polanowie w latach 1951-1980 i 1961-1990 notowano zwykle ok. 780 – 800 mm opadu w ciągu roku. W latach 1991-2017 suma ta wzrosła do ok. 860-880 mm. W Polsce południowej zaś sumy opadów w wielu miejscach maleją.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com